Wielka Wojna Emu – czyli jak Australia przegrała z ptakami

2 listopada 1932 roku – w Australii rozpoczęła się Wojna Emu znana też jako Wielka Wojna Emu. Był to jeden z wielu najdziwniejszych konfliktów zbrojnych w historii.

Rząd australijski wypowiedział wojnę ponad 20 tys. ptakom Emu, które żerowały na polach uprawnych w pobliżu miasteczka Campion. Do walki z nimi posłano zaledwie 3 uzbrojonych żołnierzy. Ostatecznie operacja zakończyła się porażką i kompromitacją australijskiego ministerstwa obrony.

Po zakończeniu I wojny światowej do Australii powracało tysiące zdemobilizowanych i bezrobotnych żołnierzy z ANZAC (Australian and New Zealand Army Corps). Dla rządu australijskiego był to ogromny problem. Postanowiono zaoferować weteranom zasiedlenie do tej pory bezludnych, niezagospodarowanych ziem na zachodzie kontynentu. Mieli tutaj żyć i uprawiać m.in. w pszenicę w zamian mieli otrzymywać rządowe dotacje.

Jednak Australia nie była przyjaznym miejscem dla ludzi. Niekorzystne warunki klimatyczne i dzika przyroda powodowały, że życie tam jest ciężkie i niebezpieczne. Dodatkowo brak odpowiedniej infrastruktury drogowej, powodował ciągłe problemy z zaopatrzeniem.

W 1929 roku wybuchł „Wielki kryzys”, jeden z największych kryzysów gospodarczych. Jego zaczątkiem był tzw. „Czarny czwartek” czyli krach giełdowy na Wall Street. Kryzys odcisnął swoje piętno na prawie całym świecie (oprócz ZSRR). Światowe ceny zbóż spadły o blisko 50%.

Przyszła także niespodziewanie największa od 400 lat susza, która dawała się we znaki nie nie tylko rolnikom. Liczne pożary lasów i pustynnienie obszarów, powodowało migracje zwierząt. Wkrótce rolnicy zauważyli, że na polach uprawnych zaczęły się pojawiać stada emu, które traktowała jako źródło pożywienia. Na początku radzili sobie z nimi używając do tego zwykłej broni palnej. Jednak w 1932 roku stado emu urosło do ponad 20 tys. osobników, które stwarzało większe zagrożenie niż króliki [1].

W październiku 1932 roku zrozpaczeni rolnicy, którzy nie mogli już sobie sami poradzić z problemem, wysłali prośbę o wsparcie do australijskiego ministerstwa obrony. Minister sir George Pearce zgodził się udzielić pomocy. Do walki wysłano zaledwie trzech żołnierzy, w tym dowódcę majora G.P.W. Mereditha z Australijskiej Akademii Królewskiej. Siły co prawda były niewielkie, ale żołnierze byli bardzo dobrze uzbrojeni, w dwa karabiny maszynowe Lewis i zapas 10 tys. sztuk amunicji [2]. Celem misji było zredukowanie liczby żerujących ptaków.

Sierżant McMurray i strzelec O’Halloran z ckm Lewis, „weterani” Wojny Emu, fot. pickeringbrookheritagegroup.com

2 listopada 1932 roku rozpoczęły się walki w pobliżu miasta Campion. Rolnicy donieśli, że w okolicy grasuje stado w sile ok. 50 ptaków [3]. Plan wydawał się bardzo prosty. Rolnicy mieli wypłoszyć stado tak, aby te uciekając wpadły wprost pod lufy przygotowanych wcześniej ckm-ów. Jednak zamiast trafić pod lufę ciężkich karabinów maszynowych, emu rozbiegły się na wszystkie strony. W dodatku broń okazała się mało skuteczna ze względu na słabszy zasięg i celność. Udało się zastrzelić jedynie 12 sztuk [4].

Nad zbiornikiem wodnym w pobliżu Campion, fot. pickeringbrookheritagegroup.com

Nad zbiornikiem wodnym w pobliżu Campion, fot. pickeringbrookheritagegroup.com

Do kolejnego starcia doszło 4 listopada. Major Meredith dostał informacje, że w kierunku wodopoju, w pobliżu tamy zbliża się stado liczące ok. 1000 sztuk [5]. Postanowiono zorganizować zasadzkę, aby zaatakować z ukrycia. Ta pułapka również okazała się być farsą. Co prawda emu dały się podejść, ale niestety po kilku seriach jeden z karabinów się zaciął. Zastrzelono zaledwie kilkanaście sztuk, reszta uciekła.

W ciągu następnych dni postanowiono zmienić taktykę. Major Meredith rozkazał, aby zainstalować ckm na platformie ciężarówki i ruszyć na południe w pościg za emu. [6] To również nie przyniosło żadnych rezultatów. Nie mogli dogonić autem szybszych emu, które w dodatku dużo lepiej radziły sobie na australijskich bezdrożach.

8 listopada 1932 roku w australijskim parlamencie rozpoczęła się debata dotycząca tej operacji. Na pytanie jednego z deputowanych, czy dla uczestników przewidziano pamiątkowe medale inny zripostował, że tak, ale dla emu, bo to one póki co wygrywają każde starcie. Lokalna prasa złośliwa pisała o ”Wielkiej Wojnie Emu” i zabiciu „zaledwie kilkunastu sztuk”. Wciągu zaledwie sześciu dni operacji, zużyto 2500 sztuk amunicji, a według różnych niepewnych szacunków zginęło od ok. 50 do 300 ptaków [7]. Po tej kompromitacji rząd postanowił wycofać wojsko, jak się okaże na krótko.

Decyzja o wycofaniu nie spodobała się rolnikom, a emu znów zaczęły żerować na pola uprawnych. 15 listopada ponownie zwrócili się do ministra Pearce’a o pomoc. Do działań wysłano znów majora Mereditha i dwóch żołnierzy. Walki trwały do 10 grudnia, aż do momentu kiedy skończyła się amunicja. Wystrzelono łącznie 9800 sztuk amunicji, zabijając zaledwie 986 ptaków, a ok. 2500 zmarło potem z ran [8]. Jednak oficjalne dane mogą być mocno zawyżone. Major Meredith w swoim sprawozdaniu i wspomnieniach porównał emu do Zulusów:

„Jeśli mielibyśmy dywizję wojska z odpornością na kule jak te ptaki, pokonalibyśmy każdą armię świata. Są odporne na karabiny maszynowe jak czołgi. Są jak Zulusi, których nie powstrzymają nawet kule dum-dum” [9].

W kolejny latach rolnicy zmagający się z emu prosili o pomoc wojskową, ale rząd za każdym razem odmawiał. W latach 50-tych wybudowano siatki ochronne na farmach. A ludzie i emu zaczęli żyć ze sobą w zgodzie.

Autor: Jacek Czubacki

Literatura:
• Murray Johnson, „‚Feathered foes’: soldier settlers and Western Australia’s ‚Emu War’ of 1932”. Journal of Australian Studies, 2006
• Libby Robin, Leo Joseph, Rob Heinshoh, „Boom and Bust: Bird Stories For a Dry Country” CSIRO Publishing, 2009

Przypisy:
[1]. „Emu War” defended”. The Argus. 19 November 1932. s. 22.
[2][7]. Libby Robin, Leo Joseph, Rob Heinshoh, „Boom and Bust: Bird Stories For a Dry Country”, 2009 s. 256
[3][4][5][6][8]. Murray Johnson, „‚Feathered foes’: soldier settlers and Western Australia’s ‚Emu War’ of 1932”, 2006, s. 147–157
[9]. „New Strategy In A War On The Emu”. The Sunday Herald. 5 July 1953. s. 13.

https://historiamniejznanaizapomniana.wordpress.com

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s